PB L 311 van 20250214, blz. 1

Uitvoeringsverordening (EU) 2025/311 van de Commissie van 14 februari 2025 betreffende maatregelen tot uitroeiing van fruitvliegen van de soorten Bactrocera dorsalis (Hendel), Bactrocera latifrons (Hendel) en Bactrocera zonata (Saunders) en tot voorkoming van de vestiging en verspreiding van deze soorten op het grondgebied van de Unie

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EU) 2016/2031 van het Europees Parlement en de Raad van 26 oktober 2016 betreffende beschermende maatregelen tegen plaagorganismen bij planten, tot wijziging van de Verordeningen (EU) nr. 228/2013, (EU) nr. 652/2014 en (EU) nr. 1143/2014 van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van de Richtlijnen 69/464/EEG, 74/647/EEG, 93/85/EEG, 98/57/EG, 2000/29/EG, 2006/91/EG en 2007/33/EG van de Raad1, en met name artikel 28, lid 1, punten d) tot en met g) en i),

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Fruitvliegen van de soorten Bactrocera dorsalis (Hendel), Bactrocera latifrons (Hendel) en Bactrocera zonata (Saunders) (hierna “de gespecificeerde plaagorganismen” genoemd) zijn als EU-quarantaineorganismen opgenomen in deel A van bijlage II bij Uitvoeringsverordening (EU) 2019/2072 van de Commissie2.

(2) Bactrocera dorsalis (Hendel) en Bactrocera zonata (Saunders) zijn ook als prioritaire plaagorganismen opgenomen in Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/1702 van de Commissie3.

(3) De gespecificeerde plaagorganismen worden vaak aangetroffen in zendingen die vanuit derde landen naar de Unie worden verzonden. Sinds 2019 zijn de gespecificeerde plaagorganismen aangetroffen in België, Griekenland, Frankrijk, Italië, Cyprus en Oostenrijk. De lidstaten hebben maatregelen getroffen (bijvoorbeeld het intensief vangen met vallen, het verwijderen van besmette en afgewaaide vruchten en het verbieden van het verplaatsen van besmette vruchten) en de gespecificeerde plaagorganismen zijn of worden momenteel in die lidstaten uitgeroeid.

(4) Om te zorgen voor een uniforme en efficiënte aanpak ter voorkoming van de vestiging en verspreiding van de gespecificeerde plaagorganismen op het grondgebied van de Unie, moeten geharmoniseerde maatregelen worden vastgesteld met betrekking tot de onderzoeken naar de gespecificeerde plaagorganismen, de noodplannen, de afbakening van gebieden, de uitroeiing en voorkoming van de vestiging en verspreiding van de gespecificeerde plaagorganismen buiten de afgebakende gebieden.

(5) Er moet een lijst worden opgesteld van waardplanten voor de gespecificeerde plaagorganismen die op het grondgebied van de Unie worden geteeld (hierna “de waardplanten” genoemd), zodat de gespecificeerde plaagorganismen kunnen worden onderzocht en uitgeroeid en hun vestiging en verspreiding kan worden voorkomen. Om dezelfde reden moeten passende maatregelen worden getroffen wat betreft de vruchten van die planten (“de gespecificeerde vruchten”).

(6) De gespecificeerde plaagorganismen kunnen het grondgebied van de Unie binnenkomen via commerciële zendingen of bagage van passagiers, en kunnen zich actief verspreiden. Daarom hebben de regels over onderzoeken ook betrekking op technieken voor het opsporen van besmetting van de gespecificeerde vruchten aan waardplanten, onderzoeken in gebieden waar de gespecificeerde vruchten worden ingevoerd en verhandeld, het vangen van de gespecificeerde plaagorganismen en op bemonstering van mogelijk besmette vruchten, zodat de bevoegde autoriteiten die onderzoeken aan de biologie van die plaagorganismen kunnen aanpassen.

(7) Het moet de bevoegde autoriteiten worden toegestaan in bepaalde gevallen geen afgebakend gebied in te stellen wanneer wordt geconcludeerd dat het plaagorganisme vanwege de specifieke biologie van het gespecificeerde plaagorganisme of de kenmerken van het gebied onmiddellijk kan worden uitgeroeid. Dit is het geval wanneer er bewijs is dat de gespecificeerde plaagorganismen samen met de vruchten waarop zij zijn aangetroffen in het gebied zijn binnengebracht, die vruchten zijn besmet voordat zij in dat gebied zijn binnengebracht en het gespecificeerde plaagorganisme zich niet in dat gebied kan vestigen, of wanneer de aanwezigheid van het gespecificeerde plaagorganisme officieel is bevestigd op een fysiek afgezonderde productielocatie of op een beschutte teeltlocatie waar het zich niet buiten kan vestigen. De bevoegde autoriteiten moeten met name rekening kunnen houden met situaties waarin het gespecificeerde plaagorganisme door ongunstige winteromstandigheden waarschijnlijk niet zal overleven.

(8) De vangstprotocollen die bij onderzoeken in afgebakende gebieden worden gebruikt, moeten specifiek worden afgestemd op de biologie van de gespecificeerde plaagorganismen. Dit is nodig om ervoor te zorgen dat naar behoren toezicht wordt gehouden op de aanwezigheid van het gespecificeerde plaagorganisme en het uitroeiingsproces.

(9) De uitroeiingsmaatregelen moeten worden afgestemd op de biologie van de gespecificeerde plaagorganismen als fruitvliegen en moeten daarom methoden omvatten zoals behandelingen voor uitroeiing van de mannetjesvliegen, technieken voor het aanbrengen van aas, verzameling en veilige verwijdering van afgewaaide en (vroeg) geoogste gespecificeerde vruchten, (onder meer mechanische, chemische of microbiologische) behandeling van de bodem in en rond teeltgebieden van de gespecificeerde planten om de bodemstadia van het gespecificeerde plaagorganisme te vernietigen, of het gebruik van steriele-insectentechniek.

(10) Er moeten maatregelen worden getroffen om te voorkomen dat de gespecificeerde plaagorganismen zich buiten de afgebakende gebieden verspreiden. Die maatregelen moeten betrekking hebben op de verplaatsing van voor opplant bestemde waardplanten, gespecificeerde vruchten en grond van de besmette zone naar de rest van het grondgebied van de Unie. Aangezien dergelijke waardplanten en grond de meest waarschijnlijke route zijn voor de verspreiding van de gespecificeerde plaagorganismen, moeten maatregelen worden getroffen om te waarborgen dat zij in elk van hun stadia vrij zijn van de gespecificeerde plaagorganismen.

(11) De bevoegde autoriteiten en professionele marktdeelnemers moeten voldoende tijd krijgen om zich aan deze verordening aan te passen. Daarom moet deze verordening met ingang van 1 maart 2025 van toepassing zijn.

(12) Bovendien moeten de bevoegde autoriteiten extra tijd krijgen om de elk onderzoek op te zetten en voldoende middelen toe te wijzen voor de uitvoering ervan, in overeenstemming met de methode van steekproevencontrole. Die bepaling moet daarom met ingang van 1 januari 2026 van toepassing zijn.

(13) De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1 - Onderwerp

Deze verordening bevat maatregelen tot uitroeiing en voorkoming van de vestiging en verspreiding op het grondgebied van de Unie van Bactrocera dorsalis (Hendel), Bactrocera latifrons (Hendel) en Bactrocera zonata (Saunders).

Artikel 2 - Definities

Voor de toepassing van deze verordening wordt verstaan onder:

  1. 1) “gespecificeerde plaagorganismen”: fruitvliegen van de soorten Bactrocera dorsalis (Hendel), Bactrocera latifrons (Hendel) of Bactrocera zonata (Saunders);
  2. 2) “waardplanten”: planten van de in bijlage I vermelde soorten;
  3. 3) “gespecificeerde vruchten”: vruchten van de waardplanten.

Artikel 3 - Onderzoeken naar de gespecificeerde plaagorganismen op het grondgebied van de Unie

1.
Door de opzet en het schema van bemonstering van de risicogebaseerde onderzoeken naar de gespecificeerde plaagorganismen moet het mogelijk zijn om met voldoende betrouwbaarheid kleine aantallen van het gespecificeerde plaagorganisme op de gespecificeerde vruchten op te sporen.
De onderzoeken worden gebaseerd op de algemene richtsnoeren voor statistisch verantwoorde en risicogebaseerde onderzoeken naar plaagorganismen van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) en op de wetenschappelijke en technische informatie in de richtsnoeren voor onderzoek naar het gespecificeerde plaagorganisme4 (hierna “onderzoeksrichtsnoeren” genoemd).
2.

De onderzoeken worden met name uitgevoerd:

  1. a) in de vruchtdragende delen van de waardplanten, door middel van technieken waarmee de aanwezigheid van het gespecificeerde plaagorganisme kan worden opgespoord;
  2. b) in en rond luchthavens en havens, in en rond veiling- en detailhandelfaciliteiten waar de gespecificeerde vruchten worden verhandeld, in gebieden waar de gespecificeerde vruchten worden verpakt, verwerkt of verwijderd, in gebieden waar de gespecificeerde vruchten worden geteeld, en in voorkomend geval op andere relevante locaties;
  3. c) door de gespecificeerde plaagorganismen met geschikte vallen, zoals gespecificeerd in internationale norm voor fytosanitaire maatregelen 26 (ISPM 26)5, te vangen, en
  4. d) door in geval van vermoedens van de aanwezigheid van het gespecificeerde plaagorganisme op de gespecificeerde vruchten monsters van de gespecificeerde vruchten te nemen en het plaagorganisme te identificeren.

Artikel 4 - Noodplannen voor prioritaire plaagorganismen

Wanneer de lidstaten hun noodplannen voor Bactrocera dorsalis en Bactrocera zonata opstellen, nemen zij in die plannen procedures op om:

  1. a) de eigenaren te identificeren van particuliere eigendommen in de gebieden waar de in deze verordening vastgestelde maatregelen moeten worden toegepast, en
  2. b) ervoor te zorgen dat de bevoegde autoriteiten toegang hebben tot de in punt a) bedoelde eigendommen.
Elk jaar evalueren de lidstaten hun noodplannen en werken zij deze bij indien nodig.

Artikel 5 - Instelling van afgebakende gebieden

1.
Wanneer de aanwezigheid van het gespecificeerde plaagorganisme officieel is bevestigd, bakenen de bevoegde autoriteiten onverwijld een gebied af.
2.

Het afgebakende gebied bestaat uit de volgende zones:

  1. a) een besmette zone, dat wil zeggen de zone waar de aanwezigheid van een gespecificeerd plaagorganisme is bevestigd, met een straal van ten minste 500 m rond de plaats(en) waar het gespecificeerde plaagorganisme is aangetroffen, en
  2. b) een bufferzone met een straal van ten minste zeven kilometer vanaf de grens van de besmette zone.
3.
Bij de precieze afbakening van het gebied wordt rekening gehouden met de biologie van de gespecificeerde plaagorganismen, de besmettingsgraad, de kenmerken van het lokmiddel, en de specifieke verspreiding van de waardplanten in het desbetreffende gebied.
4.
Indien het gespecificeerde plaagorganisme buiten het besmette gebied wordt aangetroffen, wordt het overeenkomstig dit artikel afgebakende gebied dienovereenkomstig aangepast.
5.
Binnen de afgebakende gebieden zorgen de bevoegde autoriteiten ervoor dat het grote publiek en de professionele marktdeelnemers op de hoogte zijn van de afbakening van de gebieden en van eventuele beperkingen met betrekking tot de verplaatsing van de gespecificeerde vruchten.

Artikel 6 - Afwijkingen van de instelling van afgebakende gebieden

1.

In afwijking van artikel 5 kunnen de bevoegde autoriteiten ervoor kiezen geen afgebakend gebied in te stellen indien aan ten minste een van de volgende criteria is voldaan:

  1. a) de bevoegde autoriteiten hebben geconcludeerd dat het gespecificeerde plaagorganisme zich niet kan vestigen in het gebied waar het is waargenomen;
  2. b) er zijn bewijzen dat het gespecificeerde plaagorganisme samen met de zending waarin het is aangetroffen, in het gebied is binnengebracht, dat de gespecificeerde vruchten in die zending besmet waren voordat zij in dat gebied zijn binnengebracht, en dat het gespecificeerde plaagorganisme zich na die binnenkomst niet heeft vermenigvuldigd;
  3. c) de aanwezigheid het gespecificeerde plaagorganisme is officieel bevestigd op een productielocatie die fysiek is afgezonderd van de omgeving, waardoor het gespecificeerde plaagorganisme zich niet buiten die locatie kan verspreiden;
  4. d) de aanwezigheid van het gespecificeerde plaagorganisme is officieel bevestigd op een productielocatie die op zodanige wijze is beschermd dat de verdere aanwezigheid van de gespecificeerde plaagorganismen op waardplanten en gespecificeerde vruchten wordt voorkomen, en de bevoegde autoriteiten hebben geconcludeerd dat de gespecificeerde plaagorganismen zich vanwege ongunstige winteromstandigheden niet buiten die productielocatie kunnen vestigen.
2.

Wanneer de bevoegde autoriteit gebruikmaakt van een in lid 1 bedoelde afwijking:

  1. a) treft zij maatregelen om te zorgen voor de snelle uitroeiing van het gespecificeerde plaagorganisme en om elke mogelijkheid van de verspreiding daarvan uit te sluiten;
  2. b) voert zij een intensief onderzoek uit in een zone met een straal van ten minste 500 m rond de plaats(en) waar het gespecificeerde plaagorganisme is aangetroffen, en
  3. c) treft zij in voorkomend geval, en met name in de gevallen als omschreven in lid 1, punten c) en d), passende maatregelen om de verspreiding van het gespecificeerde plaagorganisme via gespecificeerde vruchten of waardplanten buiten de productielocatie te voorkomen.
In het geval van lid 1, punt b), kan de onderzoeksperiode worden beperkt tot de periode vóór het begin van de winterse omstandigheden indien de bevoegde autoriteiten concluderen dat het gespecificeerde plaagorganisme niet in winterse omstandigheden kan overleven.

Artikel 7 - Onderzoeken in afgebakende gebieden

1.
De bevoegde autoriteiten voeren in de afgebakende gebieden jaarlijkse onderzoeken uit zoals bedoeld in artikel 19, lid 1, van Verordening (EU) 2016/2031, en houden daarbij rekening met de informatie waarnaar in de onderzoeksrichtsnoeren wordt verwezen.
2.
Het aantal voor een dergelijk onderzoek uitgezette vallen per km2 neemt van de rand tot het centrum van het onderzochte gebied geleidelijk toe. Wanneer de lidstaten het aantal vallen, het soort vallen, het ontwerp van de vallen en de mogelijk te gebruiken lokmiddelen in de vallen bepalen, houden zij rekening met de details in internationale richtsnoeren, met name ISPM 26, en met de onderzoeksrichtsnoeren.
3.
Er wordt overwogen om de gespecificeerde vruchten in het onderzochte gebied te bemonsteren. De bevoegde autoriteiten passen bij het vaststellen van bemonsteringsprotocollen de onderzoeksrichtsnoeren en de beginselen van internationaal erkende protocollen voor officiële controles van het gespecificeerde plaagorganisme toe. De onderzoeksopzet en het bemonsteringsschema die worden gebruikt, moeten met een betrouwbaarheid van ten minste 95 % een aanwezigheid van het gespecificeerde plaagorganisme van 1 % kunnen vaststellen.
4.
De resultaten van de in de afgebakende gebieden uitgevoerde onderzoeken worden bij de Commissie ingediend met behulp van een van de modellen in bijlage II.

Artikel 8 - Opheffing van afgebakende gebieden

Afgebakende gebieden zoals bedoeld in artikel 5 kunnen worden opgeheven indien aan een van de volgende voorwaarden is voldaan:

  1. a) het gespecificeerde plaagorganisme is, op basis van de in artikel 7 bedoelde onderzoeken, gedurende ten minste 120 dagen niet in het afgebakende gebied aangetroffen, of
  2. b) de bevoegde autoriteiten hebben geconcludeerd dat het gespecificeerde plaagorganisme voor een bepaalde periode is blootgesteld aan voldoende lage temperaturen.

Artikel 9 - Uitroeiingsmaatregelen

In voorkomend geval treffen de bevoegde autoriteiten een of meer van de volgende maatregelen voor uitroeiing van de gespecificeerde plaagorganismen in de besmette zone:

  1. a) gebruik van behandelingen voor uitroeiing van de mannetjesvliegen en/of technieken voor het aanbrengen van aas met geschikte lokmiddelen;
  2. b) verzameling en veilige verwijdering van afgewaaide en geoogste gespecificeerde vruchten in een vroeg stadium van de rijping, en (onder meer mechanische, chemische of microbiologische) behandeling van de bodem in en rond teeltgebieden van de gespecificeerde planten om de bodemstadia van het gespecificeerde plaagorganisme te vernietigen;
  3. c) gebruik van steriele-insectentechniek;
  4. d) gebruik van gewasbeschermingsmiddelen overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad6;
  5. e) indien mogelijk, massale vangst van de gespecificeerde plaagorganismen met voldoende vallen, waaronder de overeenkomstig artikel 7, lid 2, uitgezette vallen.

Artikel 10 - Maatregelen ter voorkoming van de verspreiding van het gespecificeerde plaagorganisme

1.

Gespecificeerde vruchten die in de besmette zone worden geteeld of opgeslagen, mogen alleen van die zone naar een bufferzone of uit het afgebakende gebied worden verplaatst als zij doeltreffend tegen het gespecificeerde plaagorganisme zijn behandeld.

De in de eerste alinea bedoelde behandelingen omvatten het gebruik van geschikte, voldoende doeltreffende en overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1107/2009 toegelaten gewasbeschermingsmiddelen, of het gebruik van alternatieve methoden overeenkomstig internationaal erkende fytosanitaire normen, met name ISPM 287, zoals warmtebehandeling, koudebehandeling of bestraling.

Gespecificeerde vruchten mogen ook van de besmette zone naar de bufferzone of uit het afgebakende gebied worden verplaatst:

  1. a) voor passende behandeling, indien doeltreffende maatregelen worden getroffen om de verspreiding van het gespecificeerde plaagorganisme tijdens het vervoer en in de behandelingsfaciliteit te voorkomen;
  2. b) indien zij afkomstig zijn van buiten het afgebakende gebied en alleen door de besmette zone worden verplaatst, en maatregelen zijn getroffen om besmetting met het gespecificeerde plaagorganisme te voorkomen, of
  3. c) indien zij zijn geoogst in een door de bevoegde autoriteiten vastgestelde tijd van het jaar waarin, als gevolg van het voortplantingsproces van het gespecificeerde plaagorganisme, naar verwachting geen levende stadia van dat organisme in deze vruchten voorkomen.
2.
Voor opplant bestemde waardplanten die van de besmette zone naar de bufferzone of uit het afgebakende gebied worden verplaatst, worden ontdaan van vruchten, en, indien er grond of een ander groeimedium aan deze planten vastzit, moet die grond vrij zijn van de gespecificeerde plaagorganismen.
Waardplanten met vruchten mogen echter uit of door de besmette zone worden verplaatst indien die planten afkomstig zijn van buiten het afgebakende gebied en er maatregelen zijn getroffen om besmetting van de planten met de gespecificeerde plaagorganismen te voorkomen.
3.

Grond van de bovenste 10 cm van de toplaag in teeltlocaties van de gespecificeerde vruchten mag alleen van de besmette zone naar de bufferzone of uit het afgebakende gebied worden verplaatst, indien:

  1. a) deze is onderworpen aan passende maatregelen om het gespecificeerde plaagorganisme te elimineren, of
  2. b) deze onder toezicht van de bevoegde autoriteiten onder ten minste 50 cm afdekmateriaal wordt begraven.
Het vervoer van die grond naar de plaats van behandeling of begraving vindt plaats onder omstandigheden waarmee de verspreiding van het gespecificeerde plaagorganisme doeltreffend wordt voorkomen.
4.
Afval van de gespecificeerde vruchten wordt veilig verwijderd op een manier die de ontwikkeling en verspreiding van het gespecificeerde plaagorganisme voorkomt.

Artikel 11 - Inwerkingtreding en toepassing

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.
Zij is van toepassing met ingang van 1 maart 2025.
Artikel 3, lid 1, tweede alinea, is echter van toepassing met ingang van 1 januari 2026.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 14 februari 2025.

Voor de Commissie

De voorzitter

Ursula von der Leyen


  1. PB L 317 van 23.11.2016, blz. 4, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2016/2031/oj.

    (terug)
  2. Uitvoeringsverordening (EU) 2019/2072 van de Commissie van 28 november 2019 tot vaststelling van eenvormige voorwaarden voor de uitvoering van Verordening (EU) 2016/2031 van het Europees Parlement en de Raad, wat betreft beschermende maatregelen tegen plaagorganismen bij planten, en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 690/2008 van de Commissie en tot wijziging van Uitvoeringsverordening (EU) 2018/2019 van de Commissie (PB L 319 van 10.12.2019, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_impl/2019/2072/oj).

    (terug)
  3. Gedelegeerde Verordening (EU) 2019/1702 van de Commissie van 1 augustus 2019 tot aanvulling van Verordening (EU) 2016/2031 van het Europees Parlement en de Raad door de vaststelling van de lijst van prioritaire plaagorganismen (PB L 260 van 11.10.2019, blz. 8, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg_del/2019/1702/oj).

    (terug)
  4. Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA), Story map for surveillance of non-EU Tephritidae in the EU, https://efsa.europa.eu/plants/planthealth/monitoring/surveillance/tephritidae-pestsurveycards.

    (terug)
  5. Internationale norm voor fytosanitaire maatregelen 26 (ISPM 26): Establishment of pest-free areas for fruit flies (Tephritidae), https://www.ippc.int/core-activities/standards-setting/ispms.

    (terug)
  6. Verordening (EG) nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen en tot intrekking van de Richtlijnen 79/117/EEG en 91/414/EEG van de Raad (PB L 309 van 24.11.2009, blz. 1, ELI: http://data.europa.eu/eli/reg/2009/1107/oj).

    (terug)
  7. Internationale norm voor fytosanitaire maatregelen 28 (ISPM 28): Phytosanitary treatments for regulated pests, https://www.ippc.int/core-activities/standards-setting/ispms.

    (terug)